Największa partia opozycyjna użyła syntetycznego głosu urzędującego premiera w kampanii wyborczej — bez oznaczenia w samym materiale.
Źródło Według Gazeta.pl 24 sierpnia 2023 r. PO opublikowała spot o relacjach w Zjednoczonej Prawicy. Obok prawdziwych wypowiedzi Mateusza Morawieckiego pojawiały się fragmenty maili, które wyciekły; gdy były odczytywane, słychać było głos premiera wygenerowany przez sztuczną inteligencję.
Źródło W filmie nie było wzmianki, że głos jest syntetyczny. Informację zamieszczono w osobnym poście, po kilku godzinach, gdy komentatorzy zwrócili uwagę na problem.
Źródło Według Wirtualnej Polski była to seria spotów z wygenerowanymi głosami polityków obozu rządzącego — m.in. Daniela Obajtka, Olgi Patkowskiej-Semeniuk i Michała Dworczyka. Oznaczenia pojawiły się w kolejnych spotach, w pierwszych nie były widoczne. Sztab zapowiadał kontynuację i powoływał się na zamówione ekspertyzy prawne.
Źródło Demagog napisał w odpowiedzi na film: „Każda treść wygenerowana przez sztuczną inteligencję powinna zostać wyraźnie oznaczona. Dopisek w kolejnym tweecie nie jest wystarczający”.
Wniosek Źródła nie odnotowują postępowania przed PKW ani innym organem w tej sprawie.
Model syntezy głosu wygenerował wypowiedzi brzmiące jak głos Mateusza Morawieckiego na podstawie tekstu maili. Materiał wmontowano między autentyczne nagrania premiera i opublikowano w mediach społecznościowych.
Narzędzia nie ujawniono. Z relacji WP („Wymyślił to nasz współpracownik i on się tym zajmuje od strony technicznej”) wynika, że proces prowadzono wewnątrz sztabu; źródła nie wskazują na zewnętrzną weryfikację przed publikacją.
Treść maili była — jak podkreślał sztab — tekstem publicznie dostępnym. Awaria nie dotyczy więc słów, lecz ich nośnika: słuchacz dostawał sygnał „to mówi premier” w materiale, w którym autentyczne i wygenerowane fragmenty następowały po sobie bez rozróżnienia.
Demagog przytoczył wypowiedź swojego eksperta Marcela Kiełtyki: prawdziwie brzmiące głosy polityków wygłaszające kontrowersyjne tezy w sytuacji kryzysowej to „gotowy przepis na chaos”. Spot pokazał, że tej techniki może użyć każdy uczestnik kampanii.
Zabrakło oznaczenia związanego z samą treścią: informacji w obrazie i dźwięku spotu, która przechodzi razem z nim przy każdym udostępnieniu. Dopisek w osobnym poście zostaje w miejscu publikacji — po pierwszym udostępnieniu odbiorca traci kanał, którym mógłby rozpoznać syntetyczny głos.
W języku Reference Signal Engineering reference signal (sygnał odniesienia) to „każdy wygenerowany fragment rozpoznawalny jako wygenerowany w miejscu, w którym się pojawia”, a controlled variable (zmienna kontrolowana) — rozbieżność między tym, co wygenerowane, a tym, co oznaczone.
Wniosek o braku oznaczenia w materiale wycofamy, jeżeli pierwotna wersja spotu z 24 sierpnia 2023 r. zawierała oznaczenie w obrazie lub dźwięku, a relacje prasowe dotyczyły innej wersji.
„Każda treść wygenerowana przez sztuczną inteligencję powinna zostać wyraźnie oznaczona. Dopisek w kolejnym tweecie nie jest wystarczający.”
— Demagog, w odpowiedzi na spot (za Gazeta.pl, 24.08.2023)Czy treści syntetyczne w Twojej komunikacji są oznaczone w samym materiale, tak żeby oznaczenie przetrwało udostępnienie? Tego dotyczy usługa Ekspresowy przegląd architektury AI (6 000 zł).
Każde twierdzenie ma własny identyfikator i status. Fakty wskazują źródła, na których się opierają; wnioski laboratorium mają status INFERENCE. Pełna lista: rejestr twierdzeń.
| ID | Twierdzenie | Status | Źródła |
|---|---|---|---|
| T01 | W spocie PO z sierpnia 2023 r. fragmenty maili odczytywał głos premiera Mateusza Morawieckiego wygenerowany przez AI. | Verified | EVID-021 EVID-022 |
| T02 | Pierwsza publikacja spotu nie zawierała w materiale oznaczenia, że głos jest wygenerowany. | Verified | EVID-021 EVID-022 |
| T03 | Informację o użyciu AI dodano w osobnym poście kilka godzin po publikacji. | Documented | EVID-021 |
| T04 | Demagog uznał dopisek w kolejnym wpisie za niewystarczający i zaapelował o wyraźne oznaczanie treści wygenerowanych przez AI. | Documented | EVID-021 |
| T05 | Oznaczenie umieszczone poza samym materiałem nie przechodzi razem z nim przy udostępnianiu. | Inference | — |
Archiwalna kopia pierwotnego posta ze spotem z 24 sierpnia 2023 r.
Diener, Ł. (2026). PL-AI-2023-002 — Głos premiera wygenerowany przez AI w spocie wyborczym bez oznaczenia [karta dowodowa, wersja z 2026-09-29]. Rejestr incydentów AI w Polsce, ais://lab. https://aisecurity.org.pl/przypadki/pl-ai-2023-002/
Karta powstała według metodologii laboratorium — tam znajdziesz pełne definicje statusów, modelu confidence i zasady falsyfikowalności.